ไทยส่งผู้ร้ายข้ามแดน นักกิจกรรมชนเผ่าพื้นเมือง "มองตานญาด" กลับเวียดนาม เสี่ยงที่จะถูกทรมาน

สืบเนื่องจากการส่งตัวอี ควิน เบดั๊บ นักปกป้องสิทธิมนุษยชนผู้เป็นชนเผ่าพื้นเมืองชาวมองตานญาดและเอดี จากประเทศไทยไปยังเวียดนาม

ชนาธิป ตติยการุณวงศ์ นักวิจัยประจำประเทศไทย แอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนลกล่าวว่า การส่งผู้ร้ายข้ามแดนครั้งนี้เป็นความล้มเหลวอย่างร้ายแรงในพันธกรณีด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย การส่งนักกิจกรรมที่เป็นชนเผ่าพื้นเมืองกลับไปยังประเทศที่มีหลักฐานอย่างชัดเจนเกี่ยวกับการทรมานและการเลือกปฏิบัติต่อชาวมองตานญาดทำให้อี ควิน เบดั๊บตกอยู่ในอันตรายอย่างยิ่ง

“ศาลเวียดนามมีประวัติการตัดสินลงโทษนักกิจกรรมผ่านกระบวนการที่ไม่เป็นไปตามมาตรฐานระหว่างประเทศเกี่ยวกับการพิจารณาคดีอย่างเป็นธรรม การส่งตัวอี ควิน เบดั๊บให้กับทางการที่เขาหลบหนีมาเนื่องจากการตัดสินความผิดผ่านการพิจารณาคดีที่ไม่เป็นธรรม ถือว่าประเทศไทยได้ละเมิดหนึ่งในการคุ้มครองพื้นฐานที่สุดของกฎหมายระหว่างประเทศ

“หลังจากเหตุการณ์ส่งตัวชาวอุยกูร์กลับไปยังประเทศจีนในช่วงก่อนหน้าของปีนี้ นี่คือครั้งที่สองที่ประเทศไทยส่งตัวบุคคลกลับประเทศทั้งที่มีความเสี่ยงต่อการละเมิดสิทธิมนุษยชนอย่างร้ายแรง ทั้งที่มีกฎหมายห้ามทรมานและหลักการไม่ส่งกลับซึ่งบังคับใช้ในปี 2566

“ทางการไทยต้องประกันความปลอดภัยและการคุ้มครองสำหรับผู้ที่หลบหนีการประหัตประหารทุกคน รวมถึงชนเผ่าพื้นเมืองและชนกลุ่มน้อยด้านศาสนาจากเวียดนาม แทนการทำให้พวกเขาเสี่ยงต่ออันตราย”

ข้อมูลพื้นฐาน

เมื่อวันที่ 26 พฤศจิกายน 2568 ศาลอุทธรณ์ของประเทศไทยได้มีคำพิพากษาอนุญาตให้ส่งตัวอี ควิน เบดั๊บเป็นผู้ร้ายข้ามแดน ซึ่งเขาเป็นผู้ลี้ภัยที่ได้รับสถานะจากองค์การสหประชาชาติและอาศัยอยู่ในประเทศไทยตั้งแต่ปี 2561 โดยทนายความของเบดั๊บได้บอกเล่าว่าการนัดฟังคำพิพากษาถูกกำหนดขึ้นล่วงหน้าเพียงหนึ่งวันเท่านั้น

เบดั๊บถูกส่งตัวไปยังประเทศเวียดนามทั้งที่มีความกังวลมาอย่างยาวนานเกี่ยวกับความปลอดภัยของนักกิจกรรมผู้เป็นชนเผ่าพื้นเมืองที่ถูกส่งตัวกลับ เขาถูกจับกุมในข้อหาอยู่เกินกำหนดในเดือนมิถุนายน 2567 หลังทางการเวียดนามร้องขอให้ส่งตัว โดยอ้างว่าเขาถูกตัดสินจำคุก 10 ปีในการพิจารณาคดีลับหลังจำเลยจากข้อหาก่อการร้ายในช่วงก่อนหน้าของปีดังกล่าว ซึ่งก่อนหน้านี้แอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนลได้เรียกร้องไม่ให้ทางการไทยส่งตัวเบดั๊บเนื่องจากมีความเสี่ยงสูงที่จะถูกทรมาน

เบดั๊บเป็นสมาชิกของชนกลุ่มน้อยด้านชาติพันธุ์เอดีและเป็นผู้ร่วมก่อตั้ง “กลุ่มมองตานญาดสู้เพื่อความยุติธรรม” (Montagnards Stand for Justice) ซึ่งบันทึกข้อมูลการละเมิดสิทธิของชุมชนชนเผ่าพื้นเมืองในที่ราบสูงภาคกลาง และสนับสนุนสิทธิด้านศาสนาและวัฒนธรรม ทางการเวียดนามกล่าวหาว่าเบดั๊บและชาวมองตานญาดอีก 5 คนเกี่ยวข้องกับการโจมตีอาคารของรัฐบาลในจังหวัดดั๊กลักเมื่อเดือนมิถุนายน 2566 แต่เบดั๊บได้ปฏิเสธข้อกล่าวหาเหล่านี้มาโดยตลอด

แอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนลได้บันทึกข้อมูลการประหัตประหารชุมชนมองตานญาดอย่างกว้างขวางหลายครั้ง ซึ่งเป็นการจับกุมโดยพลการ การทรมาน และการจำกัดสิทธิอย่างรุนแรงในการปฏิบัติตามหลักศาสนาและการเดินทาง หลังจากการโจมตีในดั๊กลักเมื่อปี 2566 ชาวมองตานญาดรายงานว่ามีการควบคุมตัวผู้คนจำนวนมาก มาตรการปิดล้อมพื้นที่ด้านความมั่นคง และการสอบสวนที่ใช้ความรุนแรง หลายคนระบุว่าถูกทุบตี ถูกช็อตด้วยไฟฟ้า หรือถูกฉีดสารไม่ทราบชนิดระหว่างการสอบสวน

ตามคำบอกเล่าของเบดั๊บ เขาถูกทรมานระหว่างการจับกุมเมื่อปี 2553 โดยอธิบายว่าเขาถูกทุบตีอย่างรุนแรงและถูกปฏิบัติอย่างไม่เหมาะสมที่สถานีตำรวจ คำบอกเล่าของเขาสอดคล้องกับข้อมูลที่แอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนลได้รายงานอย่างต่อเนื่องมากว่าทศวรรษ รวมถึงกรณีที่นักโทษถูกคุมขังในห้องที่เล็กมากเป็นเวลาหลายเดือน ถูกล่ามโซ่เป็นเวลานาน หรือได้รับอาหารและน้ำที่ปนเปื้อน

แม้จะให้สัตยาบันต่ออนุสัญญาต่อต้านการทรมานของสหประชาชาติในปี 2558 แต่เวียดนามยังคงใช้แนวทางการควบคุมตัวโดยมิชอบ นักโทษทางความคิด ผู้ถูกควบคุมตัวด้วยเหตุผลทางการเมือง รวมถึงสมาชิกชนกลุ่มน้อยด้านชาติพันธุ์และศาสนายังคงตกเป็นเป้าหมาย

การตัดสินใจของประเทศไทยในการส่งตัวเบดั๊บยังเป็นการละเมิดพันธกรณีตามกฎหมายระหว่างประเทศและกฎหมายภายในประเทศ หลักการไม่ส่งกลับในอนุสัญญาต่อต้านการทรมานของสหประชาชาติและในพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการทรมานและการกระทำให้บุคคลสูญหายของประเทศไทยได้ห้ามอย่างเด็ดขาดไม่ให้ส่งตัวบุคคลไปยังประเทศที่พวกเขาจะตกอยู่ในอันตรายจากการทรมาน แต่แม้จะมีพันธกรณีเหล่านี้ เมื่อไม่นานมานี้ประเทศไทยกลับส่งตัวชายชาวอุยกูร์ 40 คนกลับไปยังประเทศจีน ทำให้พวกเขามีความเสี่ยงสูงที่จะถูกละเมิดสิทธิมนุษยชนอย่างร้ายแรง

Thailand: Extradition of Montagnard activist to Viet Nam places him at grave risk of torture

Responding to the ruling to extradite of Montagnard and Ede Indigenous human rights defender Y Quynh Bdap from Thailand to Viet Nam, Amnesty International’s Thailand Researcher Chanatip Tatiyakaroonwong said:

“This ruling is a grave failure of Thailand’s human rights obligations. Sending an Indigenous activist back to a country with a well-documented pattern of torture and discrimination against Montagnards puts Y Quynh Bdap in serious danger.

“Vietnamese courts have a long track record of convicting activists in proceedings that fall far short of international fair trial standards. By handing Y Quynh Bdap over to the very authorities he fled on the basis of a conviction obtained through an unfair trial, Thailand has violated one of the most fundamental protections in international law.

“Following the return of Uyghurs to China earlier this year, this is the second time Thailand has blatantly returned people to their countries despite risks of grave human rights violations despite a domestic law prohibiting torture and non-refoulment that came into force in 2023.

“Thai authorities must ensure safety and protection for all those fleeing persecution – including Indigenous and religious minorities from Viet Nam – rather than putting them at risk of harm.”

Background

On 26 November 2025, Thailand’s Court of Appeal delivered a verdict authorizing the extradition of Y Quynh Bdap, a UN-recognized refugee who had lived in Thailand since 2018. According to Bdap’s lawyers, the verdict hearing was only scheduled one day in advance. It is not known exactly when the extradition will take place, but it could be imminent.

Bdap was removed to Viet Nam despite long-standing concerns about the safety of Indigenous activists returned there. He had been arrested for overstaying his visa in June 2024 after Vietnamese authorities requested his extradition, claiming he had been sentenced in absentia to 10 years’ imprisonment on terrorism charges earlier that year. Previously, Amnesty International had called for Thai authorities not to extradite Bdap due to high risks of torture.

Bdap, a member of the Ede ethnic minority, co-founded Montagnards Stand for Justice, an organization that documents abuses against Central Highlands Indigenous communities and advocates for their religious and cultural rights. Vietnamese authorities accused him and five other Montagnard individuals of involvement in an attack on a government building in Dak Lak province in June 2023. Bdap has consistently rejected these allegations.

Amnesty International has repeatedly documented widespread persecution of Montagnard communities who face arbitrary arrest, torture, and severe restrictions on religious practice and movement. Following the 2023 attack in Dak Lak, Montagnards reported mass detentions, security lockdowns and violent interrogations. Several people described being beaten, electrocuted or injected with unknown substances during questioning.

According to Bdap, he was tortured during an arrest in 2010, describing severe beatings and mistreatment at a police station. His account echoes patterns Amnesty International has reported for more than a decade, including cases where prisoners were confined in tiny cells for months, chained for extended periods, or given contaminated food and water.

Despite ratifying the UN Convention against Torture in 2015, Viet Nam continues to rely on abusive detention practices. Prisoners of conscience, political detainees and members of ethnic and religious minorities are particularly targeted.

Thailand’s decision to extradite Bdap also breaches its obligations under international and domestic law. The principle of non-refoulement—contained in the UN Convention against Torture and reflected in Thailand’s Act on Prevention and Suppression of Torture and Enforced Disappearance—strictly prohibits sending anyone to a country where they are in danger of torture. Despite these obligations, Thailand recently deported 40 Uyghur men to China, placing them at high risks of severe human rights violations.