เครือข่ายภาคประชาสังคมปราจีนบุรีออกแถลงการณ์ คัดค้านขยายพื้นที่ EEC ชี้ไร้ความชอบธรรม-หวั่นผลกระทบสิ่งแวดล้อมและวิถีชุมชน

วันที่ 26 พฤษภาคม 2569 เครือข่ายภาคประชาสังคมจังหวัดปราจีนบุรี และ “เครือข่ายปราจีนเข้มแข็ง” ออกแถลงการณ์คัดค้านกรณีคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) มีมติเห็นชอบหลักการขยายพื้นที่ EEC ครอบคลุมจังหวัดปราจีนบุรี เมื่อวันที่ 20 พฤษภาคมที่ผ่านมา พร้อมเรียกร้องให้รัฐบาลและคณะกรรมการ EEC ทบทวนการดำเนินการดังกล่าว โดยระบุว่าเป็นการตัดสินใจที่ไม่รับฟังเสียงประชาชนในพื้นที่

แถลงการณ์ระบุว่า ตลอดช่วงปี 2568 ถึงปัจจุบัน ภาคประชาชนในจังหวัดปราจีนบุรีได้ยื่นหนังสือและแสดงเจตจำนงคัดค้านการขยายพื้นที่ EEC อย่างต่อเนื่อง เนื่องจากเห็นว่าโครงการดังกล่าวเกิดขึ้นภายใต้บริบทของรัฐบาล คสช. ที่จำกัดสิทธิขั้นพื้นฐานของประชาชน และยังมีบทเรียนจากผลกระทบที่เกิดขึ้นในพื้นที่ EEC เดิม ได้แก่ จังหวัดระยอง ฉะเชิงเทรา และชลบุรี ซึ่งยังไม่สามารถแก้ไขปัญหาได้อย่างเป็นรูปธรรม

เครือข่ายปราจีนเข้มแข็งระบุว่า มติของคณะกรรมการ EEC ครั้งล่าสุด “ไร้ซึ่งความชอบธรรม” เพราะประชาชนในพื้นที่ยังไม่เคยเห็นรายงานผลการศึกษาการขยายพื้นที่ EEC มายังจังหวัดปราจีนบุรี แต่กลับมีการเห็นชอบในหลักการไปแล้ว

นอกจากนี้ เครือข่ายฯ ยังสะท้อนว่า จังหวัดปราจีนบุรีกำลังเผชิญผลกระทบจากการพัฒนาอุตสาหกรรมในหลายด้าน ทั้งปัญหามลพิษ สิ่งแวดล้อม และการจัดการทรัพยากรที่ไม่มีประสิทธิภาพ โดยผู้ก่อมลพิษและหน่วยงานรัฐที่เกี่ยวข้องยังไม่มีความรับผิดชอบต่อปัญหาที่เกิดขึ้นอย่างชัดเจน

ภาคประชาชนยังแสดงความกังวลต่อการเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ที่ดินในจังหวัด ซึ่งเดิมมีศักยภาพด้านการเกษตร แต่กลับถูกปรับให้รองรับภาคอุตสาหกรรม แม้ยังไม่ได้เป็นพื้นที่ EEC อย่างเป็นทางการ พร้อมเตือนว่าหากมีการผลักดันเข้าสู่ EEC จะยิ่งทำให้ที่ดินหลุดมือจากคนในท้องถิ่น และเปลี่ยนพื้นที่ผลิตอาหารไปสู่ฐานอุตสาหกรรมขนาดใหญ่

อีกประเด็นสำคัญที่เครือข่ายฯ ตั้งข้อสังเกต คือ กฎหมาย EEC ไม่มีตัวชี้วัดด้านคุณภาพชีวิตของประชาชน รวมถึงไม่มีมาตรการรองรับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงการใช้ทรัพยากรธรรมชาติ เช่น ปัญหาการแย่งชิงน้ำ ที่ดิน และมลพิษทางสิ่งแวดล้อม

เครือข่ายปราจีนเข้มแข็งยืนยันว่าไม่ได้คัดค้านการพัฒนาอุตสาหกรรมทั้งหมด แต่ต้องการการพัฒนาที่ปลอดมลพิษ และเกิดประโยชน์ต่อคนในพื้นที่และประเทศ โดยไม่ใช่อุตสาหกรรมที่เข้ามาใช้ทรัพยากรแล้วทิ้งผลกระทบไว้กับชุมชน

ตอนท้ายของแถลงการณ์ เครือข่ายฯ ย้ำว่า การเสนอให้จังหวัดปราจีนบุรีเข้าสู่พื้นที่ EEC เป็นข้อเสนอของคณะกรรมการร่วมภาคเอกชน 3 สถาบัน (กกร.) ไม่ใช่ข้อเสนอจากประชาชนในพื้นที่ โดยเฉพาะชุมชนที่ได้รับผลกระทบโดยตรง พร้อมยืนยันจุดยืนว่า “จังหวัดปราจีนบุรีพัฒนาได้โดยไม่ต้องเข้า EEC”

ข้อมูลและภาพจาก หยุดอีอีซีปกป้องปราจีนบุรี