เหมืองแร่แรร์เอิร์ธในรัฐฉานเชื่อมโยงขบวนการค้ามนุษย์และแรงงานทาส เหยื่อสแกมเมอร์ถูกบังคับใช้แรงงาน

มูลนิธิสิทธิมนุษยชนไทใหญ่ (Shan Human Rights Foundation – SHRF) เปิดเผยข้อมูลจากคำให้การของผู้รอดชีวิตจากการค้ามนุษย์ ซึ่งชี้ให้เห็นความเชื่อมโยงระหว่างอุตสาหกรรมสแกมเมอร์ข้ามชาติ กับเหมืองแร่แรร์เอิร์ธของทุนจีนในภาคตะวันออกของรัฐฉาน ประเทศเมียนมา โดยมีการใช้แรงงานทาสจากเหยื่อค้ามนุษย์ชาวพม่าในกระบวนการทำเหมือง 

รายงานระบุว่า เหยื่อจำนวนหนึ่งถูกหลอกให้ทำงานในบริษัทสแกมเมอร์ของจีนในเมืองท่าขี้เหล็ก ก่อนถูกส่งต่อไปยังเหมืองแร่แรร์เอิร์ธในพื้นที่เมืองยอน ทางตอนใต้ของเมืองสาด ใกล้ชายแดนไทย โดยถูกควบคุมตัวร่วมกับนักโทษ ถูกบังคับใช้แรงงานหนัก และไม่ได้รับค่าตอบแทน 

ผู้รอดชีวิตนามสมมติ “โก่เต็ท” เปิดเผยว่า หลังถูกกล่าวหาอย่างไม่เป็นธรรมเรื่องการยักยอกเงินในบริษัทสแกมเมอร์ เขาและเพื่อนถูกบังคับให้ทำงานคอลเซนเตอร์โดยไม่รับค่าจ้าง ก่อนถูกส่งตัวต่อไปยังเหมืองแร่ที่อยู่ภายใต้การควบคุมของกองทัพว้า (UWSA) ซึ่งมีทหารติดอาวุธเฝ้าควบคุมอย่างเข้มงวด 

ในเหมืองดังกล่าว คนงานถูกใช้ให้ขุดดิน แบกสารเคมี และขนแร่ภายใต้สภาพแวดล้อมที่เต็มไปด้วยสารพิษ โดยมีแรงงานนักโทษจำนวนมากถูกล่ามโซ่และทำงานอย่างไร้อิสรภาพ 

นอกจากปัญหาการละเมิดสิทธิมนุษยชน รายงานยังเตือนถึงผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมจากการทำเหมืองแร่แรร์เอิร์ธผิดกฎหมาย ซึ่งอาจก่อให้เกิดการปนเปื้อนในแม่น้ำและส่งผลกระทบข้ามพรมแดนต่อชุมชนในประเทศไทย โดยเฉพาะพื้นที่ลุ่มน้ำกกและพื้นที่ชายแดนภาคเหนือ 

SHRF ระบุว่า ปัญหาดังกล่าวสะท้อนความล้มเหลวของกลไกควบคุมจากรัฐบาลทหารเมียนมา และเรียกร้องให้มีการกำกับดูแลอุตสาหกรรมเหมืองแร่โดยรัฐบาลประชาธิปไตยที่เคารพสิทธิชุมชน สิ่งแวดล้อม และศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์อย่างแท้จริง 

รายงานฉบับนี้ยังสะท้อนให้เห็นว่า ปัญหาค้ามนุษย์ แก๊งสแกมเมอร์ และการแสวงหาประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ ไม่ได้เป็นเพียงปัญหาอาชญากรรม แต่เป็นวิกฤตสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดล้อมที่เชื่อมโยงกันในระดับภูมิภาค ซึ่งจำเป็นต้องได้รับความร่วมมือจากทุกภาคส่วนในการติดตาม ตรวจสอบ และผลักดันความรับผิดชอบจากผู้มีอำนาจที่เกี่ยวข้อง

อ่านแถลงการณ์ฉบับเต็ม  https://shanhumanrights.org/wp-content/uploads/2026/05/Scam-and-trafficking_THAI.pdf