โดย : อุสตาซอับดุชชะกูรฺ บิน ชาฟิอีย์  (อับดุลสุโก ดินอะ) กรรมการศาสนิกสัมพันธ์จังหวัดสงขลา กรรมการสภาศาสนิกสัมพันธ์จังหวัดสงขลา ผู้ช่วยผู้จัดการโรงเรียนจริยธรรมศึกษามูลนิธิ อ.จะนะ จ.สงขลา Shukur2003@yahoo.co.uk http://www.oknation.net/blog/shukur ด้วยพระนามของอัลลอฮฺ ผู้ทรงเมตตากรุณาเสมอขอความสันติสุขจงมีแด่ศาสนฑูตมุฮัมมัดและผู้เจริญรอยตามท่านและสุขสวัสดีแด่ผู้อ่านทุกท่าน            ปีนี้วันที่ 23 ตุลาคม 2558 มีวันสำคัญสองวันคือวันอาชูรอของอิสลามและวันปิยมหาราชทั้งสองมีหลักปฏิบัติ วิถีวัฒนธรรมที่ต่างกัน 1.วันอาชูรอของอิสลาม วันอาชูรอของอิสลามหมายถึงวันที่ 10 เดือนมุฮัรรอม หรือเดือนที่1 ตามปฏิทินอิสลามที่นับตามจันทรคติ ในขณะที่ปราชญ์อิสลามแบ่งนิกายผู้นับถือออกเป็นสองนิกายคือซุนนะฮฺและชีอะห์ที่มีหลักปฏิบัติต่างกัน

• ซุนนะฮฺ

สำหรับชาวซุนนะฮฺนั้นจะถือศีลอด  เพราะท่านศาสนฑูตมุฮัมมัด ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม  ได้ยืนยันในความประเสริฐของการถือศิลอดในวันนี้ด้วยกล่าวไว้ سُئِلَ عَنْ صَوْمِ يَوْمِ عَاشُوْرَاءَ فَقَالَ يُكَفِّرُ السَّنَةَ المَاضِيَةَ ความว่า “ท่านนบีถูกถามถึงการถือศีลอดในวันอาชูรออฺ ท่านตอบว่า “ลบล้างความผิดตลอดหนึ่งปีที่ผ่านมา” (บันทึกโดยมุสลิม) عَنْأَبِيقَتَادَةَرضياللهعنه،قَالَرَسُولُاللَّهِصلىاللهعليهوسلم: "صِيَامُيَوْمِعَاشُورَاءَأَحْتَسِبُعَلَىاللَّهِأَنْيُكَفِّرَالسَّنَةَالَّتِيقَبْلَهُ". صحيحمسلم จากท่านอบีเกาะตาดะฮฺ กล่าวว่าท่านท่านศาสนฑูตมุฮัมมัด ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม   กล่าวไว้ความว่า “การถือศีลอดในวันอาชูรออ์นั้นฉันหวังว่าอัลลอฮฺจะลบล้างความผิด (บาปเล็ก) หนึ่งปีก่อนหน้านั้น (ให้แก่ผู้ถือ)"(บันทึกโดยมุสลิม) นักวิชาการอิสลามได้มีความเห็นตรงกันถึงความประเสริฐของการถือศีลอดในวันนี้ และมีความเห็นชอบให้ถือศีลอดวันตาซูอาอฺไปด้วย คือวันที่ 9 ของ เดือนมุฮัรรอม และนักวิชาการอิสลามบางท่านมีความเห็นชอบให้ถือศีล อดวันที่ 11 รวมไปด้วย สรุปแล้วการถือศีลอดในวันอาซูรออฺนี้มี สามระดับด้วยกัน 1-   ถือศีลอดแค่วันเดียว คือ วัน อาซูรอ ( 10 มุฮัรรอม ) 2-   ถือศีลอดสองวัน คือ วันตาซูอาและ อาซูรออ ( 9-10 มุฮัรรอม) 3-   ถือศีลอดสามวัน คือ วันที่ ( 9-10-11 มุฮัรรอม ) หลักฐาน عَنِابْنِعَبَّاسٍأَنَّالنَّبِيَّ - صَلَّىاللَّهُعَلَيْهِوَسَلَّمَ - قَالَ : " لَئِنْبَقِيتُإِلَىقَابِلٍلَأَصُومَنَّالتَّاسِعَ . فَمَاتَقَبْلَذَلِكَ " จากท่านอิบนิอับบาส (ขออัลลอฮฺทรงพอพระทัยท่านทั้งสอง) แท้จริงท่านศาสนฑูตมุฮัมมัด ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม  กล่าวไว้ความว่า "หากฉันมีชีวิตอยู่ถึงปีหน้าฉันจะถือศีลอดในวันที่ 9 (มุฮัรรอม) ด้วย (คือวันตาสูอาอ์) แต่แล้วท่านก็เสียชีวิตเสียก่อน"(บันทึกโดยมุสลิม)                                                ( ขอบคุณภาพ จาก : islamhouse.muslimthaipost.com ) สำหรับมุสลิมบางส่วนของชายแดนใต้จะมีประเพณี การกวนขนมอาชูรอเริ่มด้วยสมาชิกในครอบครัวหรือหมู่บ้านจะนำอาหารดิบ เช่น เผือกมัน ฟักทอง มะละกอ กล้วย ข้าวสาร ถั่ว เป็นต้น มารวมเข้าด้วยกันแล้วปอกหั่น ตัดให้เป็นชิ้นเล็กชิ้นน้อย จากนั้นนำเครื่องปรุง เช่น ข่า ตะไคร้ หอม กระเทียม ผักชี ยี่หร่า เกลือ น้ำตาล กะทิ เป็นต้น มาเป็นเครื่องผสมโดยหั่นตัดให้เป็นชิ้นเล็ก ๆ เช่นเดียวกัน สำหรับกะทิจะคั้นเฉพาะน้ำมาผสม สำหรับวิธีกวน นำกะทะใบใหญ่ตั้งไฟ มีไม้พายสำหรับคนขนมอาชูรอ หลังจากตั้งกะทะบนเตา คั้นน้ำกะทิใส่ลงไป ตำหรือบดเครื่องแกงหยาบ ๆ ใส่ลงในน้ำกะทิ เมื่อกะทิเดือดใส่อาหารดิบต่าง ๆ ที่กล่าวมาแล้ว คนด้วยไม้พายจนกระทั่งทุกอย่างเปื่อยยุ่ย กวนต่อไปจนเป็นเนื้อเดียวกัน เมื่อแห้งได้ที่แล้วตักใส่ถาด โรยหน้าด้วยไข่เจียวหั่นบาง ๆ หรืออาจโรยหน้ากุ้ง เนื้อสมัน ปลาสมัน ผักชี หอมหั่นฝอย แล้วแต่รสนิยมของท้องถิ่น แล้วตัดเป็นชิ้น ๆ แจกจ่ายกันรับประทาน (โปรดดู อลี เสือสมิง. เดือนมุหัรรอมและวันอาชูรออฺ https://www.youtube.com/watch?feature=share&v=3iz9c3uxGUE&app=desktop)

• ชีอะห์

ชีอะห์จะไว้อาลัย ท่านฮุเซนในวันอาชูรอ โดยการจัดพิธีกรรม เช่นการเล่าเรื่องอิมามฮุเซนจากประวัติศาสตร์ ที่ ถูกสังหารอย่างทารุณในสงครามอัฏฏ็อฟ ในอิรัก  ซึ่งตรงกับวันที่ 10 มุฮัรรอม ฮ.ศ. 61 (หรือ  10 ตุลาคม พ.ศ. 1223)  นอกจากนี้มีการขอดุอาอ์ (ขอพร) การร้องไห้การเลี้ยงอาหารและน้ำให้แก่คนยากจน   พร้อมทั้ง ยังมีพิธีการที่แสดงออกถึงการรำลึกถึงความโหดร้าย และความเจ็บปวดในโศกนาฏกรรมครั้งนั้น เช่น ทุบอกชกตัว  หรือ ทำร้ายร่างกายจนบาดเจ็บ และเฆี่ยนตัวด้วยใบมีด  เป็นต้น (โปรดอ่านเพิ่มเติม วีรกรรมอาชูรอ แยกชีอะฮฺแท้จริงออกจากชีอะฮฺเทียมเท็จ http://www.ahlulbait.org/main/content.php?page=sub&category=5&id=1861)

2. วันปิยมหาราช

วันปิยมหาราช ตรงกับวันที่ 23 ตุลาคม ภาษาอังกฤษคือ Chulalongkorn Day เป็นวันสำคัญ และวันหยุดราชการวันหนึ่งของไทยเพื่อรำลึกถึง วันสวรรคต ของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ซึ่งมีพระมหากรุณาธิคุณอันยิ่งใหญ่ต่อประเทศไทยหลายด้าน และสิ่งที่โดดเด่นคือ การประกาศเลิกทาส ในวันนี้ของทุกปี หน่วยงานต่างๆ จะมาวางพวงมาลาดอกไม้สักการะ และถวายบังคมที่พระบรมรูปทรงม้า พร้อมด้วยการจัดนิทรรศการเผยแพร่พระราชประวัติ และพระราชกรณียกิจ เพื่อเป็นการรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) ในวันปิยมหาราชของทุกๆปีหรือแม้กระทั่งบริจาคเช่นที่อำเภอจะนะปีนี้มีการบริจาครถจักรยานแด่นักเรียนยากจน 20 คัน แต่สำหรับมุสลิมโดยเฉพาะข้าราชการมีข้อควรระมัดระวัง จากคำตอบอดีตจุฬาราชมนตรี ท่านประเสริฐ  มะหะหมัดกล่าวว่าสองประเด็น ดังนี้ - การนำพวงมาลาไปถวายบังคมพระบรมรูปทรงม้านั้น ผิดบทบัญญัติศาสนาอิสลาม เพราะอิสลามห้ามเคารพรูปปั้น ไม่ว่าจะเป็นรูปปั้นอะไรก็ตาม - การยืนตรงต่อหน้าพระบรมฉายาลักษณ์นั้น ไม่ผิดบทบัญญัติศาสนาอิสลาม เพราะมิใช่รูปปั้น นักวิชาการอิสลามมีความเห็นว่า 1.รูปปั้นหรือสลัก หรือหลอมทุกชนิด เป็นสิ่งต้องห้าม (ฮะรอม) 2. รูปภาพไม่เป็นสิ่งต้องห้าม เมื่อรูป ภาพไม่เป็นสิ่งต้องห้าม การจะแขวนไว้ที่ไหน ก็ไม่เป็นสิ่งต้องห้าม และการยืนต่อหน้ารูปภาพโดยมิได้เจตนาบูชา จึงไม่เป็นการต้องห้าม (อ่านเพิ่มเติม:ปัญหาที่ 7การร่วมในพิธีวันสำคัญของชาติ เช่น วันปิยมหา ราช มีการนำพวงมาลาแล้วมีการถวายบังคมพระบรมรูปทรงม้าหรือพระบรมฉายาลักษณ์ ถ้าชาวไทยมุสลิมทำความเคารพด้วยการยืนตรง หรือคำนับ จะขัดหลักศาสนาอิสลามหรือไม่ และควรปฏิบัติอย่างไร https://www.gotoknow.org/posts/399112)           สรุปวันอาชูรอของอิสลามและวันปิยมหาราชปีนี้ถึงแม้ตรงกันแต่วิถีปฏิบัติต่างกัน